Felietony

W 2018 świętujemy 15 lat PMI Poland Chapter. Ta rocznica to dobra okazja na spojrzenie co zmieniło się w świecie PMI i w świecie zarządzania projektami w ciągu tych 15 lat i czy są takie elementy, które nie uległy zmianie, lub zmieniły się w niedużym stopniu. Te 15 lat ma także dla mnie osobiście symboliczny wymiar: w czerwcu 2003 pożegnałem się z korporacją i zacząłem samodzielną działalność biznesową w świecie zarządzania projektami. Rok 2003 to dla mnie także uzyskanie certyfikatu PMP®, po egzaminie zdawanym jeszcze w wersji papierowej. Felieton o charakterze wspomnień? Bardziej o charakterze retrospektywy „na luzie” z pewną nutką nostalgii.

Problemy, błędy i porażki wydają się być normalnym zjawiskiem w świecie zarządzania projektami i w ... życiu. W praktyce do tego typu doświadczeń podchodzimy w bardzo nieracjonalny sposób: reagując silnymi negatywnymi emocjami, często wręcz złością, prowadzącymi do nieracjonalnych działań i zachowań. Sytuację pogarsza jeszcze kultura, w której żyjemy: kultura optymizmu i sukcesu. Jak więc można poradzić sobie z takim tradycyjnym podejściem do nieprzyjemnych doświadczeń związanych z trudnościami i porażkami? Sięgnijmy poza tradycyjne zarządzanie projektami do … filozofii stoickiej, w starożytności rozumianej jako sztuka życia. Jakie są więc jej rady w odniesieniu do problemów, błędów i porażek?

Styczeń – miesiąc w którym piszę felieton, który właśnie czytacie – a zwłaszcza okolice Nowego Roku, to okres postanowień, planowania zmian w swoim życiu, także tym zawodowym. Tworzymy więc wizje, jak to zmienimy się w trakcie najbliższego roku, co osiągniemy, planujemy działania. A jakie są efekty tego wszystkiego?

Większość moich znajomych uczestniczy w różnych szkoleniach, kursach, spotkaniach mających na celu rozwój i doskonalenie kwalifikacji. Sam zresztą od czasu do czasu także robię to samo. Kwitnie coaching, a „Develop competences” to także jeden z procesów standardu PMBOK® Guide. Słowa: rozwój, doskonalenie odmieniane są przez wszystkie przypadki.

Zastanawialiście się może dlaczego dyrektorzy i szefowie, a także ich podwładni zachowują się tak, a nie inaczej. Szefowie są na przykład pewni siebie, „wiedzą lepiej” , nie rozumieją, a nawet nie starają się zrozumieć punktu widzenia swoich pracowników. Ci zaś z kolei są bierni, zestresowani, nie za bardzo chcą brać na siebie odpowiedzialność. A próbowaliście w swojej organizacji, lub w swoim zespole upełnomocnić ludzi lub wprowadzać podejście zwinne z przekazywaniem odpowiedzialności zespołom, względnie – jako coach lub konsultant – wspomagać wprowadzanie zasad Management 3.0, czy turkusu?

Ukazała się książka Johna Doerr’a – jednego z najbardziej znanych propagatorów metody OKR, „człowieka, który wprowadził OKR do Google’a” - „Measure What Matters”. Miałem wobec niej spore oczekiwania, spodziewając się, że może będzie ona stanowić kompendium wiedzy o OKR-ach, zarówno w części metodyczno-biznesowej (po co są OKR-y, jak je tworzyć), jak i w części praktycznej (jak je stosować w praktyce).

Obserwuję świat zarządzania od blisko 25 lat i coraz bardziej zaczyna mi on przypominać świat mody: świat z nowymi kreacjami, kolorami i trendami; świat z przymiotnikami „modne”, „niemodne”, passe, itp. W świecie zarządzania poznaliśmy wiele takich mód: było już TQM, reingineering procesów, MBO, Six Sigma, itd.

Początek Nowego Roku (felieton piszę w styczniu 2017) to zwykle czas na postanowienia typu: „ w tym roku zrobimy to, a także tamto”, jak  na przykład „zacznę biegać”, „przeczytam 26 książek”. 

Jak powiedział Kapelusznik do Alicji „Gdybyś znała czas tak dobrze, jak ja go znam (…) to nie gadałabyś, że on jest nasz! On jest tylko swój własny”.  Jak jednak spowodować, żeby czas był nasz? Jak znaleźć  czas na to wszystko co chcemy zrobić, w tym czas na realizację noworocznych postanowień?

Pewnie znana jest Wam stara chińska opowieść o wieśniaku, któremu uciekł koń i który to wieśniak innym mieszkańcom wsi, którzy przyszli wyrazić mu współczucie, odpowiedział: „może to dobrze, a może to źle; zobaczymy”. A w dalszych epizodach tej opowieści, którą zresztą można ciągnąć w nieskończoność, a dotyczących różnych sytuacji życiowych – zarówno tych wydawałoby się na pierwszy rzut oka pozytywnych (jak to że koń wrócił i przyprowadził klacz), jak i tych wydawałoby się negatywnych (syn spadł z konia i złamał nogę)  - odpowiadał zawsze tak samo „Kto wie czy to dobrze, czy źle; zobaczymy”.

Czy kiedyś kupiliście los na loterii? I co: wygraliście? Nawet jeśli nie, to pewnie nie uważacie się za pechowca. Chyba że , tak jak pewna Amerykanka, kupiliście bilety na loterie w dwóch stanach, skreśliliście zwycięskie liczby z obu loterii i… nie wygraliście ani centa. Bo liczby z jednego stanu były zwycięskimi liczbami w drugim, a te z drugiego w tym pierwszym. 

W swojej praktyce zawodowej bardzo często spotykam się z następującym oczekiwaniem drugiej strony (klientów): daj nam/mi dobre praktyki, metody i techniki, które sprawdziły się w innych firmach podobnej branży, względnie takie, jakie wymienione są w standardach i/lub metodykach zarządzania projektami. Czyli dostarczcie receptę, której zastosowanie pozwoli na osiągnięcie oczekiwanego stanu.

Tytuł felietonu chyba natychmiast skojarzy się Wam ze znaną książką Garcii Marqueza „Jesień patriarchy”, opowiadającą losy ostatnich lat południowo-amerykańskiego przywódcy. I właśnie moja podróż, po jednym z krajów drugiej półkuli, w tym także podróż po historii tego kraju i jego lidera stała się źródłem refleksji nad „jesienią” lidera, nad próbą odpowiedzi na pytania: co naprawdę zostaje po liderze, gdy on odchodzi z firmy, z projektu, z kraju? Czy i jak można poznać, czy odniósł on sukces?